In sy verwelkomingsboodskap het Francois Strydom, Senwes Groep hoof uitvoerende beampte gesê dat Suid-Afrikaanse produsente geneties geprogrammeer is om geleenthede te identifiseer en te realiseer. Dié stelling het die toon aangegee vir die res van die kongres en almal betrokke is dit eens: daar is baie geleenthede wat binne die rooivleiswaardeketting ontgin kan word.
Die sprekers vir die dag het ingesluit dr Peter Oberem (besturende direkteur: Afrivet), Gerhard van der Burgh (Datawetenskap en Stelsel Integrasie: BFAP) en James Faber (voorsitter: nasionale Rooivleisprodusente-Organisasie).
Waardeketting beskik oor onbenutte potensiaal
In sy praatjie het Van der Burg dit onomwonde gestel dat die rooivleis-en veesektor oor groot onbenutte potensiaal beskik en dat dit belangrik is dat alle belanghebbendes onder ʼn gemeenskaplike visie verenig ten einde kritiese intervensies te implementeer om inklusiewe groei te bevorder en te versnel.
Die Suid-Afrikaanse rooivleisbedryf het die potensiaal om teen 2030 met meer as 20% bo 'n “besigheid soos gewoonlik”-scenario te groei, wat 'n bykomende R12 miljard in reële terme by Suid-Afrika se landbou-BBP per jaar teen 2030 kan voeg. Beesvleis, wat tradisioneel ongeveer 80 % van totale formele rooivleisproduksiewaarde uitmaak, sal waarskynlik die grootste bydra lewer.
Volgens Van der Burg Beste dui skattings daarop dat ongeveer 70% van bemarkbare vleis in hoogs gekommersialiseerde produksiestelsels geproduseer word. Min amptelike inligting is beskikbaar oor die informele sektor, wat op 'n baie laer produktiwiteitsvlak funksioneer, maar massiewe ekonomiese en sosio-ekonomiese waarde het wat tans grootliks onderbenut word.
Met tot 'n derde van die nasionale kudde, en moontlik meer, in die hande van kommunale en kleinboere, kan die sektor 'n dinamiese drywer word van inklusiewe groei, landelike ontwikkeling, indiensneming en welvaartskepping in veral verarmde streke regoor die land.
Groei van uitvoermark is belangrik
Gebaseer op BFAP 2030-projeksies, sal plaaslike beesvleisverbruiksgroei oor die volgende tien jaar waarskynlik nie genoeg wees om die aansienlike groei in beesvleisproduksie te absorbeer nie en daarom sal dit belangrik wees om uitvoermarkte verder uit te brei. Oor die afgelope vyf jaar het uitvoere na die Midde-Ooste en Asië vinnig gegroei, met 21% van die totale uitvoer van beesvleis na Oos-Asië, 43% na die Midde-Ooste en 36% vir die res van Afrika suid van die Sahara.
Binne die konteks van die Landbou- en Landbouverwerkingsmeesterplan wat onlangs bekendgestel is, is 'n omvattende rooivleis-waardekettingontleding, met 'n huidige staatsevaluering en toekomstige staatscenario's, deur BFAP en ander vennote uitgevoer. Aanvanklike resultate dui daarop dat die Suid-Afrikaanse beesvleissektor oor die volgende dekade die potensiaal het om jaarlikse tot R8,3 miljard (in reële terme) te groei, met die meeste van hierdie groei wat ontsluit word deur die uitvoeraandeel van produksie van 5% tot 24% te verhoog.
Uitvoere van hoëwaarde-premiumsnitte ondersteun waardekettingwinsgewendheid, terwyl die res van die karkas bekostigbare produkte aan plaaslike verbruikers verskaf. Om hierdie potensiële toekomstige vooruitsig te verwesenlik meen Van den Burg egter dat sleutel waardekettingintervensies by verskeie nodusse in die waardeketting gerealiseer moet word. Voorrang moet byvoorbeeld gegee word aan nasionale kuddegesondheid- en inentingsprogramme asook gefokusde ondersteuning vir kleinboere/gemeenskaplike produksiestelsels, waar die vermenigvuldigingseffek die hoogste is. Laasgenoemde kan 'n 8% verhoging in produktiwiteit in hierdie produsentekategorie tot gevolg hê, wat neerkom op 'n 44% groei in produksie.
